{"id":6156,"date":"2025-11-12T22:16:12","date_gmt":"2025-11-12T19:16:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imece-der.com\/?p=6156"},"modified":"2025-11-13T00:47:27","modified_gmt":"2025-11-12T21:47:27","slug":"125-kurumdan-doga-icin-adalet-cagrisi-cevre-davalarinin-masraflarini-devlet-karsilasin","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imece-der.com\/?p=6156","title":{"rendered":"125 Kurumdan \u201cDo\u011fa \u0130\u00e7in Adalet\u201d \u00c7a\u011fr\u0131s\u0131: \u201c\u00c7evre Davalar\u0131n\u0131n Masraflar\u0131n\u0131 Devlet Kar\u015f\u0131las\u0131n\u201d"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/HAMD\u0130.1-e1762983857436.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-6160\" src=\"https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/HAMD\u0130.1-e1762983857436.jpg\" alt=\"\" width=\"2048\" height=\"1162\" srcset=\"https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/HAMD\u0130.1-e1762983857436.jpg 2048w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/HAMD\u0130.1-e1762983857436-300x170.jpg 300w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/HAMD\u0130.1-e1762983857436-1024x581.jpg 1024w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/HAMD\u0130.1-e1762983857436-768x436.jpg 768w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/11\/HAMD\u0130.1-e1762983857436-1536x872.jpg 1536w\" sizes=\"(max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" \/><\/a><\/p>\n<p data-start=\"268\" data-end=\"572\">T\u00fcrkiye genelinde 125 sivil toplum kurulu\u015fu ve meslek \u00f6rg\u00fct\u00fc, kent ve \u00e7evre davalar\u0131nda artan yarg\u0131lama masraflar\u0131na dikkat \u00e7ekmek amac\u0131yla <strong data-start=\"408\" data-end=\"430\">\u201cDo\u011fa \u0130\u00e7in Adalet\u201d<\/strong> kampanyas\u0131 ba\u015flatt\u0131. Kampanya kapsam\u0131nda \u0130zmir\u2019de, Konak T\u00fcrkan Saylan K\u00fclt\u00fcr Merkezi \u00f6n\u00fcnde imza stand\u0131 a\u00e7\u0131larak bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"574\" data-end=\"911\">Bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 <strong data-start=\"593\" data-end=\"683\">Ege \u00c7evre ve K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi (EGE\u00c7EP) E\u015f S\u00f6zc\u00fcs\u00fc ve \u00e7evre hukuku avukat\u0131 Arif Ali Cang\u0131<\/strong> okudu. Cang\u0131, kent ve \u00e7evre davalar\u0131n\u0131n kamusal nitelikte oldu\u011funu vurgulayarak, \u201cBu davalar bireysel de\u011fil, toplumun ve do\u011fan\u0131n ortak \u00e7\u0131kar\u0131 i\u00e7in a\u00e7\u0131l\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla dava masraflar\u0131 devlet taraf\u0131ndan kar\u015f\u0131lanmal\u0131d\u0131r\u201d dedi.<\/p>\n<p data-start=\"913\" data-end=\"1130\">Cang\u0131, enerji ve maden \u015firketlerinin neden oldu\u011fu <strong data-start=\"963\" data-end=\"977\">\u201ceko k\u0131r\u0131m\u201d<\/strong> su\u00e7lar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131, buna kar\u015f\u0131 adalet aray\u0131\u015f\u0131nda k\u00f6yl\u00fcler ve ya\u015fam savunucular\u0131n\u0131n \u201castronomik\u201d bilirki\u015fi \u00fccretleri nedeniyle zorland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n<p data-start=\"1132\" data-end=\"1247\">Bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na <strong data-start=\"1151\" data-end=\"1167\">\u0130zmir Barosu<\/strong>, <strong data-start=\"1169\" data-end=\"1190\">\u0130zmir Tabip Odas\u0131<\/strong> ve \u00e7ok say\u0131da demokratik kitle \u00f6rg\u00fct\u00fc de destek verdi.<\/p>\n<p data-start=\"1249\" data-end=\"1835\">\u0130zmir Barosu Ba\u015fkan\u0131 <strong data-start=\"1270\" data-end=\"1285\">Sefa Y\u0131lmaz<\/strong>, \u00e7evre m\u00fccadelesinin adaletle do\u011frudan ili\u015fkili oldu\u011funu belirterek, \u201cNe yaz\u0131k ki yurtta\u015flar, k\u00f6yl\u00fcler ve \u00e7evreciler, do\u011fay\u0131 birilerinden korumak zorunda b\u0131rak\u0131ld\u0131. Adalete eri\u015fim yurtta\u015flar\u0131 \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fcye u\u011fratacak kadar a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131\u201d dedi.<br data-start=\"1520\" data-end=\"1523\" \/>Y\u0131lmaz, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evrede ya\u015faman\u0131n anayasal bir hak oldu\u011funu hat\u0131rlatarak, \u00e7evre savunucular\u0131n\u0131n \u201csu\u00e7lu\u201d ilan edilmesini ele\u015ftirdi: \u201c\u00c7evreye, ekolojiye ve kente sahip \u00e7\u0131kmak isteyen herkes, iktidar\u0131n g\u00f6z\u00fcnde potansiyel su\u00e7lu haline getirildi. Ama biz, hukuksuzlu\u011fun oldu\u011fu her yerde olmaya devam edece\u011fiz.\u201d<\/p>\n<p data-start=\"1837\" data-end=\"2138\">\u0130zmir Tabip Odas\u0131 Ba\u015fkan\u0131 <strong data-start=\"1863\" data-end=\"1877\">Y\u00fcce Ayhan<\/strong> ise do\u011fa m\u00fccadelesinin toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131yla do\u011frudan ba\u011flant\u0131l\u0131 oldu\u011funa dikkat \u00e7ekerek, \u201cYa\u015fam hakk\u0131n\u0131 ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u00e7evreyi savunmak ayn\u0131 m\u00fccadelenin par\u00e7as\u0131d\u0131r. Bu kampanyan\u0131n bir bile\u015feni olmaktan onur duyuyoruz, m\u00fccadeleyi s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz\u201d ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p data-start=\"2140\" data-end=\"2262\">A\u00e7\u0131klamada ayr\u0131ca, y\u0131llard\u0131r ekoloji m\u00fccadelesi y\u00fcr\u00fcten ve sokak ortas\u0131nda \u00f6ld\u00fcr\u00fclen gazeteci <strong data-start=\"2234\" data-end=\"2249\">Hakan Tosun<\/strong> da an\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Av. Arif Ali Cang\u0131\u2019n\u0131n okudu\u011fu a\u00e7\u0131klaman\u0131n tam metni \u015f\u00f6yle:<\/p>\n<h6>\u201cDO\u011eAYA ADALET \u00c7A\u011eRISI<\/h6>\n<p>Kapitalist end\u00fcstriyel sistemin do\u011fay\u0131 metala\u015ft\u0131ran politikalar\u0131n\u0131n sonucu olarak d\u00fcnya bug\u00fcn art\u0131k Antroposen (insan \u00e7a\u011f\u0131) ya da Kapitalosen (sermaye \u00e7a\u011f\u0131) d\u00f6nemini ya\u015famaktad\u0131r. \u0130klim krizi, gezegene kar\u015f\u0131 i\u015flenen eko-k\u0131r\u0131m su\u00e7lar\u0131, ekolojik y\u0131k\u0131mlar yery\u00fcz\u00fcndeki ya\u015fam\u0131n devam\u0131n\u0131 tehlikeye atmaktad\u0131r. Kapitalizmin yaratt\u0131\u011f\u0131 \u00e7evre ve ekoloji sorunlar\u0131 ile ba\u015f etmek insanl\u0131\u011f\u0131n varl\u0131k ya da yokluk meselesi durumdad\u0131r. \u0130nsanl\u0131\u011f\u0131n iki se\u00e7ene\u011fi bulunmaktad\u0131r; ya \u00e7evre ve ekolojiye uygun ya\u015fayacak ya da k\u00fcresel yok olu\u015fa sebep olacak! Onun i\u00e7in, bug\u00fcnk\u00fc ve gelecek nesillerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam hakk\u0131n\u0131 savunmak, iklimi, do\u011fay\u0131 korumak tarihsel ve vicdani bir sorumluluk halini alm\u0131\u015ft\u0131r. Bu sorumluluk uluslararas\u0131 ve ulusal hukuk normlar\u0131yla ayn\u0131 zamanda hukukilik kazanm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Bu \u00e7er\u00e7evede olu\u015fan \u00e7evre ve\u00a0 ekoloji hukukunun en \u00f6nemli hukuksal normu olan 1972 Stockholm Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan \u00c7evresi Konferans\u0131 Sonu\u00e7 Deklarasyonunun 1.maddesiyle \u201c\u0130nsan\u0131n bug\u00fcnk\u00fc ve gelecek nesiller i\u00e7in \u00e7evreyi korumak ve geli\u015ftirmek i\u00e7in ciddi bir sorumlulu\u011fu oldu\u011fu\u201d kabul edilmi\u015ftir. Buna paralel olarak T.C. Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 56. Maddesi, herkesin, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli bir \u00e7evrede ya\u015fama hakk\u0131n\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alman\u0131n yan\u0131nda, devlete ve yurtta\u015fa \u00e7evreyi geli\u015ftirme, \u00e7evre sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruma ve \u00e7evrenin kirlenmesini \u00f6nleme \u00f6devini y\u00fcklemi\u015ftir.<\/p>\n<p>Uluslararas\u0131 ve ulusal hukukun y\u00fckledi\u011fi bu \u00f6devi yerine getirebilmek i\u00e7in \u00f6n\u00fcnde sonunda yarg\u0131ya ba\u015fvurmak gerekmektedir. Fakat kamusal y\u00f6n\u00fc olan bu davalar\u0131n mali y\u00fck\u00fc katlan\u0131lamaz hal alm\u0131\u015ft\u0131r. Milyon liralara ula\u015fan ke\u015fif ve bilirki\u015fi incelemesi masraflar\u0131, her ge\u00e7en g\u00fcn artan har\u00e7 ve di\u011fer giderler ile davan\u0131n kaybedilmesi halinde, devlet memuru olan idare vekiline \u00f6denmek zorunda kal\u0131nan avukatl\u0131k \u00fccretleri ile Anayasan\u0131n y\u00fckledi\u011fi \u00f6devi yerine getirmek imk\u00e2ns\u0131z hale gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>\u00c7evre hakk\u0131 ve \u00e7evreyi koruma \u00f6devinin olmazsa olmaz g\u00fcvenceleri bilgiye eri\u015fim ve karar s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131l\u0131m\u0131n yan\u0131nda mahkemeye ba\u015fvurabilme ko\u015fullar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131d\u0131r. Katlan\u0131lamaz ve kar\u015f\u0131lanamaz boyutlara ula\u015fan yarg\u0131lama giderleri, hak arama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve adalete eri\u015fimi engellemektedir. Mahkeme taraf\u0131ndan belirlenen y\u00fcksek yarg\u0131lama giderleri adalete eri\u015fim hakk\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne fiili bir engel olarak konmaktad\u0131r. Bu durum ayn\u0131 zamanda T.C. Anayasas\u0131\u2019n\u0131n 36. Maddesine de ayk\u0131r\u0131l\u0131k te\u015fkil etmekte ve hak ihlaline sebebiyet vermektedir. Yarg\u0131lama giderlerinin y\u00fcksek olmas\u0131 sebebiyle ula\u015f\u0131lamayan adalet konusunda gerek Anayasa Mahkemesi gerekse Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin ihlal kararlar\u0131 mevcuttur.<\/p>\n<p>Oysa bu sorunu bertaraf edecek, \u00e7evre hakk\u0131na ili\u015fkin \u201c\u00c7evresel Bilgiye Eri\u015fim, Karar Vermede Halk\u0131n Kat\u0131l\u0131m\u0131 ve Yarg\u0131ya Ba\u015fvuru\u201d konulu Aarhus S\u00f6zle\u015fmesi adl\u0131 uluslararas\u0131 hukuk metni mevcuttur. S\u00f6zle\u015fme, \u00e7evresel bilgiye eri\u015fimi, karar alma s\u00fcre\u00e7lerine kat\u0131l\u0131m\u0131, kararlar\u0131n yarg\u0131sal denetimini g\u00fcvenceye almakta; s\u00f6zle\u015fmede kent, \u00e7evre ve ekoloji gibi t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131 ilgilendiren kamusal davalar\u0131n yarg\u0131lama giderlerinin devlet\u00e7e kar\u015f\u0131lanmas\u0131 gerekti\u011fi d\u00fczenlenmi\u015ftir. Bu \u00f6nemli s\u00f6zle\u015fme, ne yaz\u0131k ki T\u00fcrkiye taraf\u0131ndan bir t\u00fcrl\u00fc imzalanmam\u0131\u015ft\u0131r. S\u00f6zle\u015fme imzalanmam\u0131\u015f olsa da s\u00f6zle\u015fme d\u00fczenlemeleri, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi taraf\u0131ndan uluslararas\u0131 \u00e7evre hukukunun genel ilkeleri olarak de\u011ferlendirilmektedir.<\/p>\n<p>\u0130nsan ve di\u011fer canl\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam hakk\u0131n\u0131n korunabilmesi i\u00e7in kapanan adalete eri\u015fim yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Bu \u00f6nemli soruna \u00e7\u00f6z\u00fcm bulmak i\u00e7in; kenti, \u00e7evreyi ve do\u011fay\u0131 korumakta kararl\u0131 bug\u00fcn i\u00e7in 120 say\u0131s\u0131na ula\u015fan imzac\u0131 kurum, \u00f6rg\u00fct, hareket, olu\u015fumlar olarak Do\u011fa \u0130\u00e7in Adalet Kampanyas\u0131n\u0131 ba\u015flat\u0131yoruz.<\/p>\n<p>TALEPLER\u0130M\u0130Z;<\/p>\n<p>&#8211; Kent ve \u00e7evre hakk\u0131n\u0131n, do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel varl\u0131klar\u0131n, t\u00fcm ekosistemin korunmas\u0131na ili\u015fkin davalar\u0131n har\u00e7 ve masraflar\u0131\u0131n\u0131n, anayasal \u00f6devi olan devlet taraf\u0131ndan adli yard\u0131m veya su\u00e7\u00fcst\u00fc \u00f6dene\u011finden kar\u015f\u0131lanmas\u0131n\u0131,<\/p>\n<p>-Bunun Anayasal g\u00fcvence alt\u0131na al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in \u201c\u00c7evresel Bilgiye Eri\u015fim, Karar Vermede Halk\u0131n Kat\u0131l\u0131m\u0131 ve Yarg\u0131ya Ba\u015fvuru\u201d konulu Aarhus S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin bir an \u00f6nce imzalan\u0131p, usul\u00fcne uygun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulmas\u0131n\u0131 istiyoruz.<\/p>\n<h6>DO\u011eA \u0130\u00c7\u0130N ADALET KAMPANYASI \u00c7A\u011eRICILARI\u201d<\/h6>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>T\u00fcrkiye genelinde 125 sivil toplum kurulu\u015fu ve meslek \u00f6rg\u00fct\u00fc, kent ve \u00e7evre davalar\u0131nda artan yarg\u0131lama masraflar\u0131na dikkat \u00e7ekmek amac\u0131yla \u201cDo\u011fa \u0130\u00e7in Adalet\u201d kampanyas\u0131 ba\u015flatt\u0131. Kampanya kapsam\u0131nda \u0130zmir\u2019de, Konak T\u00fcrkan Saylan K\u00fclt\u00fcr Merkezi \u00f6n\u00fcnde imza stand\u0131 a\u00e7\u0131larak bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yap\u0131ld\u0131. Bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 Ege \u00c7evre ve K\u00fclt\u00fcr Derne\u011fi (EGE\u00c7EP) E\u015f S\u00f6zc\u00fcs\u00fc ve \u00e7evre hukuku avukat\u0131 Arif Ali &hellip; <\/p>\n<p><a class=\"more-link btn\" href=\"https:\/\/www.imece-der.com\/?p=6156\">Continue reading<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6156"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6156"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6156\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6161,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6156\/revisions\/6161"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6156"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6156"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6156"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}