{"id":5970,"date":"2025-09-11T09:57:58","date_gmt":"2025-09-11T06:57:58","guid":{"rendered":"https:\/\/www.imece-der.com\/?p=5970"},"modified":"2025-09-11T10:10:03","modified_gmt":"2025-09-11T07:10:03","slug":"12-eylul-fasist-darbesinin-45-yilinda-fasizmi-lanetliyor-fasizme-karsi-mucadelede-direnis-ciceklerini-saygiyla-aniyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imece-der.com\/?p=5970","title":{"rendered":"12 Eyl\u00fcl Askeri Fa\u015fist Darbesi 45.Y\u0131l\u0131nda"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: left;\"><a href=\"https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/48373513_10213308912219188_757727772561899520_n.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5972\" src=\"https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/48373513_10213308912219188_757727772561899520_n.jpg\" alt=\"\" width=\"548\" height=\"398\" srcset=\"https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/48373513_10213308912219188_757727772561899520_n.jpg 548w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/48373513_10213308912219188_757727772561899520_n-300x218.jpg 300w\" sizes=\"(max-width: 548px) 100vw, 548px\" \/><\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl Askeri\u00a0 Fa\u015fist Darbesinin 45. Y\u0131l\u0131nda<\/p>\n<p>Fa\u015fizmi Lanetliyor Fa\u015fizme Kar\u015f\u0131 M\u00fccadelede Direni\u015f \u00c7i\u00e7eklerini Sayg\u0131yla An\u0131yoruz<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl 1980\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen fa\u015fist askeri cunta darbesinin \u00fczerinden tam 45 y\u0131l ge\u00e7ti. Darbe, yaln\u0131zca \u00fclkemizin demokratik kurumlar\u0131n\u0131 yok etmekle kalmam\u0131\u015f, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, emek\u00e7iler, kad\u0131nlar, gen\u00e7ler ve ilerici g\u00fc\u00e7ler \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 bir bask\u0131 ve ter\u00f6r rejimi olu\u015fturmu\u015ftur. Bu nedenle bug\u00fcn bir kez daha hayk\u0131r\u0131yoruz: Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, demokrasi ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck m\u00fccadelesidir.<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl: Halk\u0131n M\u00fccadelesine Kar\u015f\u0131 Amerikanc\u0131 Darbe<\/p>\n<p>45 y\u0131l \u00f6nce, T\u00fcrkiye\u2019de i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131n\u0131n, emek\u00e7ilerin, gen\u00e7lerin ve ilerici g\u00fc\u00e7lerin y\u00fckseltti\u011fi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, demokrasi ve e\u015fitlik m\u00fccadelesi, ABD ve NATO deste\u011fiyle bast\u0131r\u0131ld\u0131. Darbe ile:<\/p>\n<p>TBMM, siyasi partiler, sendikalar ve ilerici kurumlar kapat\u0131ld\u0131,<\/p>\n<p>Grevler ve direni\u015fler yasakland\u0131, toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmeleri ask\u0131ya al\u0131nd\u0131,<\/p>\n<p>Y\u00fcz binlerce ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131 ve i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc. \u0130\u015fkenceyle \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Y\u00fczlerce insan idam edildi, kaybedildi, akibeti, g\u00f6m\u00fcl\u00fc oldu\u011fu yerlerin hala nerede oldu\u011fu bilinmeyenler var;<\/p>\n<p>Askeri cezaevleri, emniyet m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri, \u201cgayr\u0131resmi\u201d mekanlar s\u0131n\u0131rs\u0131z, pervas\u0131z ve sistematik i\u015fkence merkezlerine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>Darbenin bilan\u00e7osu resmi belgelerle sabittir:<\/p>\n<p>Ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re 12 Eyl\u00fcl Askeri Darbesi\u2019nin toplumsal ve siyasal bilan\u00e7osu \u015f\u00f6yledir:<\/p>\n<p>1 milyon 683 bin ki\u015fi \u2018fi\u015f\u2019lendi.<\/p>\n<p>650 bin ki\u015fi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131lan 210 bin davada 230 bin ki\u015fi yarg\u0131land\u0131.<\/p>\n<p>7 bin ki\u015fi idam istemiyle yarg\u0131land\u0131.<\/p>\n<p>517 ki\u015fiye idam cezas\u0131 verildi.<\/p>\n<p>259 ki\u015finin idam dosyas\u0131 Yarg\u0131tay\u2019ca onand\u0131.<\/p>\n<p>49 ki\u015fi idam edildi<\/p>\n<p>71 bin ki\u015fi 141, 142 ve 163\u2019den yarg\u0131land\u0131.<\/p>\n<p>98 bin 404 ki\u015fi \u2018\u00f6rg\u00fct \u00fcyesi\u2019 olmak su\u00e7undan yarg\u0131land\u0131.<\/p>\n<p>388 bin ki\u015fiye pasaport verilmedi.<\/p>\n<p>14 bin ki\u015fi vatanda\u015fl\u0131ktan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>30 bin ki\u015fi siyasi m\u00fclteci olarak yurtd\u0131\u015f\u0131na gitti.<\/p>\n<p>300 ki\u015fi \u2018ku\u015fkulu bir \u015fekilde\u2019 \u00f6ld\u00fc.<\/p>\n<p>171 ki\u015finin \u2018i\u015fkenceden \u00f6ld\u00fc\u011f\u00fc belgelerle kan\u0131tland\u0131.<\/p>\n<p>14 ki\u015fi cezaevindeki uygulamalar\u0131 protesto etmek i\u00e7in yapt\u0131klar\u0131 \u2018a\u00e7l\u0131k grevi\u2019 sonucu ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirdi.<\/p>\n<p>30 bin ki\u015fi sak\u0131ncal\u0131 oldu\u011fu i\u00e7in i\u015ften at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>1402 say\u0131l\u0131 yasa nedeni ile 3 bin 854 \u00f6\u011fretmenin ve 120 \u00f6\u011fretim g\u00f6revlisinin i\u015fine son verildi.<\/p>\n<p>1402 say\u0131l\u0131 yasa nedeniyle 9 bin 400 ki\u015fi kamu g\u00f6revinden at\u0131ld\u0131 ya da s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>47 yarg\u0131\u00e7 g\u00f6revden at\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>7 bin 233 devlet g\u00f6revlisi b\u00f6lgeleri d\u0131\u015f\u0131na s\u00fcr\u00fcld\u00fc.<\/p>\n<p>937 film \u2018sak\u0131ncal\u0131\u2019 bulundu\u011fu i\u00e7in yasakland\u0131.<\/p>\n<p>23 bin 667 derne\u011fin faaliyeti durduruldu.<\/p>\n<p>\u0130stanbul\u2019da gazeteler toplam 300 g\u00fcn yay\u0131mlanmad\u0131.<\/p>\n<p>13 b\u00fcy\u00fck gazete i\u00e7in 303 dava a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>31 gazeteci cezaevine konuldu.<\/p>\n<p>Gazeteciler hakk\u0131nda toplam 4 bin y\u0131l hapis cezas\u0131 istendi.<\/p>\n<p>Gazetecilere toplam 3 bin 715 y\u0131l hapis cezas\u0131 verildi.<\/p>\n<p>300 gazeteci sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131.\u00a0 3 gazeteci \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc<\/p>\n<p>49 ton gazete ve dergi imha edildi, Y\u00fczbinlerce yay\u0131na el konuldu ve imha edildi. Sadece Bilim ve Sosyalizm yay\u0131nlar\u0131na ait 113.607 kitap yak\u0131ld\u0131. Sol yay\u0131nlar\u0131na el konuldu ve yak\u0131ld\u0131. Yay\u0131nevi sahipleri g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, tutukland\u0131, i\u015fkence g\u00f6rd\u00fc. \u0130lhan Erdost i\u015fkence yap\u0131larak \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc.(1)<\/p>\n<p>T\u00fcm bu rakamlar, 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn toplumsal belle\u011fimizde yaratt\u0131\u011f\u0131 derin ve kal\u0131c\u0131 yaralar\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne sermektedir.<\/p>\n<p>Ekonomik ve Sosyal Etkiler; 24 Ocak Kararlar\u0131 ve Sendikal Bask\u0131<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl darbesi, 24 Ocak 1980 kararlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 ve neoliberal ekonomik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn \u00f6n\u00fcn\u00fcn a\u00e7\u0131lmas\u0131 i\u00e7in bir ara\u00e7 olarak kullan\u0131ld\u0131. Darbe ile i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7ilerin kazan\u0131lm\u0131\u015f haklar\u0131 sistematik olarak tasfiye edildi;<\/p>\n<p>Sendikal faaliyetler durduruldu, grevler yasakland\u0131, toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi hakk\u0131 ask\u0131ya al\u0131nd\u0131, m\u00fccadeleci konfederasyon D\u0130SK kapat\u0131ld\u0131; y\u00f6neticileri g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131, tutukland\u0131.<\/p>\n<p>Nisan 1981\u2013Eyl\u00fcl 1983 aras\u0131nda 148 toplu i\u015f s\u00f6zle\u015fmesi Y\u00fcksek Hakem Kurulu taraf\u0131ndan ba\u011f\u0131tland\u0131;<\/p>\n<p>1980\u20131987 aras\u0131nda reel \u00fccretler y\u00fczde 40 geriledi,<\/p>\n<p>Emek\u00e7ilerin \u00f6rg\u00fctlenme oran\u0131 y\u00fczde 40\u2019tan y\u00fczde 10\u2019lara d\u00fc\u015ft\u00fc.<\/p>\n<p>Bu s\u00fcre\u00e7, i\u015f\u00e7ilerin \u00f6nce \u00f6rg\u00fctlerini, sonra \u00f6zl\u00fck haklar\u0131n\u0131, giderek i\u015f g\u00fcvenliklerini kaybetmelerine yol a\u00e7t\u0131. 12 Eyl\u00fcl ile ba\u015flayan ve \u00d6zal d\u00f6nemiyle derinle\u015fen \u00f6zelle\u015ftirme politikalar\u0131, bug\u00fcne kadar kesintisiz \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmekte; uluslararas\u0131 sermaye ve \u00e7okuluslu \u015firketlere tam a\u00e7\u0131lma, toplumsal zenginlik ve do\u011fal kaynaklar\u0131n talan\u0131n\u0131 hedeflemektedir.<\/p>\n<p>Siyasal ve \u0130deolojik D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl darbesi, yaln\u0131zca emek\u00e7ileri de\u011fil, toplumun ilerici birikimini, kazan\u0131mlar\u0131n\u0131 de hedef ald\u0131. ABD\u2019nin \u201cYe\u015fil Ku\u015fak\u201d projesi do\u011frultusunda T\u00fcrk-\u0130slam sentezi resmi ideoloji haline getirildi:<\/p>\n<p>Tarikatlar, cemaatler ve gerici yap\u0131lar devletin merkezine ta\u015f\u0131nd\u0131,<\/p>\n<p>Din dersleri zorunlu h\u00e2le getirildi, toplumsal ya\u015fam\u0131n dincile\u015ftirilmesinin \u00f6n\u00fc a\u00e7\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>Bu ideolojik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, bug\u00fcn h\u00e2kim olan siyasal \u0130slamc\u0131 rejimin temellerini att\u0131 ve toplumun e\u011fitim, k\u00fclt\u00fcr ve sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131 do\u011frudan etkiledi.<\/p>\n<p>K\u00fcrt dili, kimli\u011fi yok say\u0131ld\u0131, d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131; k\u00fcrt olmak sorgu merkezleri ve cezaevlerinde i\u015fkence ve vah\u015fetin ayr\u0131 bir nedeni olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Toplumda ayr\u0131\u015ft\u0131rma, d\u00fc\u015fmanla\u015ft\u0131rma politikalar\u0131 uyguland\u0131.<\/p>\n<p>Darbenin Kurumsalla\u015fmas\u0131 ve G\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki S\u00fcreklili\u011fi<\/p>\n<p>1982 Anayasas\u0131, cunta taraf\u0131ndan tekelci burjuvazinin iktidar\u0131n\u0131 peki\u015ftirmek i\u00e7in yap\u0131ld\u0131. Bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2, AKP iktidar\u0131yla birlikte yeni mekanizmalar da devreye sokularak, hukuk tan\u0131maz uygulamalarla fa\u015fizmin varl\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrmektedir.<\/p>\n<p>2010 ve 2017 Anayasa de\u011fi\u015fiklikleri ile kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 fiilen yok edildi,<\/p>\n<p>Parlamenter sistem tasfiye edilerek tek adam rejimi kuruldu,<\/p>\n<p>Belediye ba\u015fkanlar\u0131, se\u00e7ilmi\u015fler kayy\u0131mlarla g\u00f6revden al\u0131nd\u0131, muhalefet susturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131;<\/p>\n<p>OHAL ve KHK rejimiyle binlerce kamu \u00e7al\u0131\u015fan\u0131 ihra\u00e7 edildi,<\/p>\n<p>E\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, adalet ve medya-habercilik alanlar\u0131nda gericilik ve sermaye \u00e7\u0131karlar\u0131 h\u00e2kim k\u0131l\u0131nd\u0131.<\/p>\n<p>Bug\u00fcn uygulanan politikalar, 12 Eyl\u00fcl\u2019\u00fcn kurumla\u015fm\u0131\u015f ve kal\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131d\u0131r. AKP iktidar\u0131, dincile\u015ftirilmi\u015f, toplumsal cinsiyet\u00e7i uygulamalar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rarak, e\u011fitim sistemiyle \u201cdindar ve kindar gen\u00e7lik\u201d yeti\u015ftirmekte; do\u011fa ve ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 \u00e7okuluslu \u015firketlerin talan\u0131na a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Fa\u015fizme Kar\u015f\u0131 M\u00fccadele G\u00fcnceldir<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl darbesi, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131 ve emek\u00e7ilerin y\u00fckselen m\u00fccadelesine kar\u015f\u0131 yap\u0131lm\u0131\u015f bir sald\u0131r\u0131d\u0131r. Bug\u00fcn de emek\u00e7iler i\u015f ve \u00f6rg\u00fctlenme g\u00fcvencesi, i\u015f g\u00fcvenli\u011fi olmaks\u0131z\u0131n d\u00fc\u015f\u00fck \u00fccretle, i\u015fsizlik tehdidi alt\u0131nda, yoksullukla m\u00fccadele etmektedir; kad\u0131nlar ve gen\u00e7ler gericili\u011fin bask\u0131s\u0131 alt\u0131nda, gelecek belirsizli\u011fi i\u00e7erisinde umars\u0131zla\u015ft\u0131r\u0131larak ezilmektedir.<\/p>\n<p>Tarih bize g\u00f6stermi\u015ftir ki kaybedilen her \u015fey yeniden kazan\u0131labilir. Emek\u00e7ilerin, kad\u0131nlar\u0131n ve gen\u00e7lerin birle\u015fik \u00f6rg\u00fctl\u00fc m\u00fccadelesi, fa\u015fizmin karanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 da\u011f\u0131tacak tek \u00e7\u0131k\u0131\u015f yoludur.<\/p>\n<p>Sonu\u00e7<\/p>\n<p>12 Eyl\u00fcl karanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 45. y\u0131l\u0131nda bir kez daha hayk\u0131r\u0131yoruz:<\/p>\n<p>Fa\u015fizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele, demokrasi, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, e\u015fitlik ve karde\u015flik m\u00fccadelesidir.<\/p>\n<p>Direnen, bedel \u00f6deyen, hayat\u0131n\u0131 kaybeden devrimci, ilerici ve demokratlar\u0131 sayg\u0131yla an\u0131yoruz.<\/p>\n<p>Ya\u015fas\u0131n emek, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve demokrasi m\u00fccadelesi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>(1) Tihv D\u00f6k\u00fcmantasyon<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp; 12 Eyl\u00fcl Askeri\u00a0 Fa\u015fist Darbesinin 45. Y\u0131l\u0131nda Fa\u015fizmi Lanetliyor Fa\u015fizme Kar\u015f\u0131 M\u00fccadelede Direni\u015f \u00c7i\u00e7eklerini Sayg\u0131yla An\u0131yoruz 12 Eyl\u00fcl 1980\u2019de ger\u00e7ekle\u015ftirilen fa\u015fist askeri cunta darbesinin \u00fczerinden tam 45 y\u0131l ge\u00e7ti. Darbe, yaln\u0131zca \u00fclkemizin demokratik kurumlar\u0131n\u0131 yok etmekle kalmam\u0131\u015f, i\u015f\u00e7i s\u0131n\u0131f\u0131, emek\u00e7iler, kad\u0131nlar, gen\u00e7ler ve ilerici g\u00fc\u00e7ler \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 bir bask\u0131 ve ter\u00f6r rejimi olu\u015fturmu\u015ftur. Bu &hellip; <\/p>\n<p><a class=\"more-link btn\" href=\"https:\/\/www.imece-der.com\/?p=5970\">Continue reading<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5970"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=5970"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5970\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5977,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/5970\/revisions\/5977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=5970"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=5970"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=5970"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}