{"id":2763,"date":"2021-12-10T15:33:36","date_gmt":"2021-12-10T12:33:36","guid":{"rendered":"http:\/\/izmir.imece-der.com\/?p=2763"},"modified":"2021-12-10T21:37:29","modified_gmt":"2021-12-10T18:37:29","slug":"evrensel-bildirgenin-73-yilinda-hak-orgutleri-kriz-pandemi-ve-ohal-kosullarinda-insan-haklarinda-israrliyiz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imece-der.com\/?p=2763","title":{"rendered":"Evrensel Bildirgenin 73. y\u0131l\u0131nda hak \u00f6rg\u00fctleri; Kriz pandemi ve ohal ko\u015fullar\u0131nda insan haklar\u0131nda \u0131srarl\u0131y\u0131z."},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/izmir.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0130NSAN-HAKLARI-A\u00c7IKLAMA.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"aligncenter size-large wp-image-2764\" src=\"http:\/\/izmir.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0130NSAN-HAKLARI-A\u00c7IKLAMA-1024x768.jpg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"563\" srcset=\"https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0130NSAN-HAKLARI-A\u00c7IKLAMA-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0130NSAN-HAKLARI-A\u00c7IKLAMA-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0130NSAN-HAKLARI-A\u00c7IKLAMA-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2021\/12\/\u0130NSAN-HAKLARI-A\u00c7IKLAMA.jpg 1440w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Evrensel Bildirgenin 73. Y\u0131l\u0131nda\u00a0 hak \u00f6rg\u00fctleri\u00a0 10 Ekim An\u0131t\u0131nda a\u00e7\u0131klama yapt\u0131.\u00a0 A\u00e7\u0131klamaya<br \/>\n\u0130HD, \u00d6HD, \u00c7HD, TH\u0130V, \u0130zmir Barosu, Hak \u0130nsiyatifi, Halklar\u0131n K\u00f6pr\u00fcs\u00fc, T\u00fcrk Tabipler Birli\u011fi(TTB), \u0130mece Dostluk ve Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi, \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcndemi Derne\u011fi kat\u0131ld\u0131. \u0130nsan haklar\u0131 savunucular\u0131\u00a0 &#8220;\u0130nsan haklar\u0131yla insand\u0131r&#8221;, &#8220;Susma sustuk\u00e7a s\u0131ra sana gelecek&#8221; sloganlar\u0131n\u0131\u00a0 att\u0131.<\/p>\n<div>\n<p>Ortak a\u00e7\u0131klamay\u0131 \u0130zmir Barosu \u0130nsan Haklar\u0131 Merkezinden sorumlu y\u00f6netim kurulu \u00fcyesi Av. Ay\u015fe Kaymak okudu.\u00a0 A\u00e7\u0131klama \u015f\u00f6yle;<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>\u201c\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi\u2019nin kabul edili\u015finin 73. y\u0131l\u0131nday\u0131z. Covid-19 pandemisinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 siyasal, sosyal, ekonomik, etik vb. boyutlar\u0131 olan k\u00fcresel krizin etkileri hala devam ediyor. Bu ko\u015fullarda \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi\u2019nde belirtildi\u011fi gibi bar\u0131\u015f, adalet, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve insan onurunun korunmas\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alacak demokrasi m\u00fccadelesinin verilmesini savunmaya devam ediyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131\u011f\u0131n varolu\u015funu tehdit eden bu k\u00fcresel krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n tek yolu s\u00f6z konusu de\u011ferlere sahip \u00e7\u0131kmakt\u0131r.<\/p>\n<\/div>\n<p>\u0130nsan haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi, 10 Aral\u0131k 1948 g\u00fcn\u00fc Birlemi\u015f Milletler (BM) Genel Kurulu\u2019nda kabul ve ilan edilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye, Evrensel Bildirge\u2019yi, 27 May\u0131s 1949 tarihli Resmi Gazete\u2019de yay\u0131nlayarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymu\u015ftur. BM Genel Kurulu, 4 Aral\u0131k 1950 tarihinde \u201c10 Aral\u0131k\u201d g\u00fcn\u00fcn\u00fc, \u201c\u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d olarak ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>BM, \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r insani y\u0131k\u0131m\u0131n bir daha asla ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in, bar\u0131\u015f, insan haklar\u0131 ve demokrasi ideallerine dayal\u0131 uluslararas\u0131 bir sistem olu\u015fturma hedefiyle in\u015fa edilmi\u015ftir. Bug\u00fcn gelinen noktada maalesef bu ideallerin \u00e7ok gerisinde kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Evrensel Bildirge\u2019de yer alan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere dayal\u0131 uluslararas\u0131 bir d\u00fczen h\u00e2l\u00e2 kurulamam\u0131\u015ft\u0131r. Maalesef BM, varolu\u015f gerek\u00e7esiyle \u00e7eli\u015fir bi\u00e7imde, hak ihlallerinin ba\u015fl\u0131ca sebebi olan sava\u015flar\u0131 ve i\u00e7 sava\u015flar\u0131 \u00f6nlemede\/sonland\u0131rmada, m\u00fclteci krizlerine m\u00fcdahalede, k\u00fcresel \u00e7apta do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n korunmas\u0131nda, yoksullukla ve adaletsizlikle m\u00fccadelede, ba\u015fta kad\u0131nlara y\u00f6nelik olmak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 sonland\u0131rmada yeterince etkin olamamaktad\u0131r. Gelinen a\u015famada g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerin bir araya gelerek olu\u015fturdu\u011fu \u00e7\u0131kar ili\u015fkileri, askeri ve ekonomik birliktelikler, insanlar\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kullanmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde birer engele d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6zellikle devletlerin demokrasi ve hukuk taahh\u00fcd\u00fcnden giderek uzakla\u015fmalar\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli kazan\u0131mlar\u0131ndan birisi olan insan haklar\u0131n\u0131n, hem bir referans sistemi hem de bir denetim mekanizmas\u0131 olarak zay\u0131flamas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Covid \u2013 19 pandemisi, uluslararas\u0131 sitemin zaaf ve yetersizliklerini t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ile ortaya koyarken ayn\u0131 zamanda bu kayg\u0131 verici gidi\u015fat\u0131n nereye do\u011fru evrilebilece\u011fini de g\u00f6stermi\u015f oldu.<\/p>\n<p>Ya\u015fanan t\u00fcm olumsuzluklara kar\u015f\u0131n d\u00fcnyan\u0131n her yerinde halklar \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet, e\u015fitlik ve insan haklar\u0131 talepleriyle itirazlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmektedirler. Devletlerin ve h\u00fck\u00fcmetlerin bu itirazlara yan\u0131t\u0131 ise \u015fiddetin her t\u00fcr\u00fcn\u00fc sistematikle\u015ftirip yayg\u0131nla\u015ft\u0131rma ve hayat\u0131n tek ger\u00e7e\u011fi olarak toplumlara dayatma \u015feklinde olmaktad\u0131r. Bug\u00fcn t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n i\u00e7inde oldu\u011fu a\u011f\u0131r kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda insan haklar\u0131n\u0131 savunmak ve kurucu rol\u00fcn\u00fc yeniden etkin k\u0131lmak en asli g\u00f6revimizdir.<\/p>\n<p>K\u00fcresel salg\u0131n\u0131n daha da derinle\u015ftirdi\u011fi bu kriz hali, maalesef T\u00fcrkiye\u2019de de t\u00fcm yo\u011funlu\u011fu ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile ya\u015fanmaktad\u0131r. \u00dclke, 2016 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u00f6nce do\u011frudan, 19 Temmuz 2018 tarihinden itibaren de resmen kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylense de yap\u0131lan pek \u00e7ok d\u00fczenleme ile kal\u0131c\u0131l\u0131k\/s\u00fcreklilik kazand\u0131r\u0131lan bir OHAL rejimi ile y\u00f6netilmektedir. Bu durum\/s\u00fcre\u00e7, siyasal iktidar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rland\u0131ran anayasac\u0131l\u0131k ilkesinin terkedilmesine, b\u00f6ylece hem hukukun hem de kurumlar\u0131n bask\u0131c\u0131 rejimin birer \u201carac\u0131\u201d haline getirilerek keyfiyetin ve bilhassa da belirsizli\u011fin kamusal alana hakim k\u0131l\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle bir y\u00f6netim tekni\u011fi olarak ba\u015fvurdu\u011fu belirsizlik yaratma g\u00fcc\u00fc, siyasal iktidara salg\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 f\u0131rsata \u00e7evirme imk\u00e2n\u0131 sa\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. Salg\u0131n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc niteli\u011fi ile OHAL\u2019i birbiriyle ili\u015fkilendirerek erkini daha da merkezile\u015ftirip toplum \u00fczerindeki bask\u0131 ve kontrol\u00fcn\u00fc artt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>Siyasal iktidar\u0131n ekonomiden toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kadar \u00fclkenin t\u00fcm meselelerini g\u00fcvenlik sorunu haline getiren, toplumu kutupla\u015ft\u0131ran, \u00fclke i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda \u015fiddeti esas alan, bilhassa da K\u00fcrt sorununun ve uluslararas\u0131 sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde \u00e7at\u0131\u015fma ve sava\u015f\u0131 tek y\u00f6ntem haline getiren politikalar\u0131 sonucunda 2021 y\u0131l\u0131nda \u00fclkede y\u00fcksek say\u0131larda ya\u015fam hakk\u0131 ihlalleri ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok fakl\u0131 toplumsal kesimlerden insanlar ya do\u011frudan kolluk g\u00fc\u00e7lerinin \u015fiddeti ya da devletin, \u201c\u00f6nleme ve koruma\u201d y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmemesi sonucu yap\u0131sal \u015fiddetin ve\/veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u015fiddetin sonucu ya\u015famlar\u0131n\u0131 yitirmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Anayasa\u2019n\u0131n ve T\u00fcrkiye\u2019nin de bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu evrensel hukukun mutlak olarak yasaklamas\u0131na ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir su\u00e7 olma vasf\u0131na ra\u011fmen i\u015fkence olgusu 2021 y\u0131l\u0131nda da T\u00fcrkiye\u2019nin en ba\u015fat insan haklar\u0131 sorunu olmu\u015ftur. Resmi g\u00f6zalt\u0131 merkezlerinin yan\u0131 s\u0131ra kolluk g\u00fc\u00e7lerinin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma ve g\u00f6sterilere m\u00fcdahalesi s\u0131ras\u0131nda, sokak ve a\u00e7\u0131k alanlarda ya da ev ve i\u015f yeri gibi mek\u00e2nlarda, yani resmi olmayan g\u00f6zalt\u0131 yerlerinde ve g\u00f6zalt\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki ortamlarda ya\u015fanan i\u015fkence ve di\u011fer k\u00f6t\u00fc muamele uygulamalar\u0131, yeni bir boyut ve yo\u011funluk kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Denilebilir ki siyasal iktidar\u0131n bask\u0131 ve kontrole dayal\u0131 y\u00f6netme tarz\u0131 sonucu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcm \u00fclke adeta i\u015fkence mek\u00e2n\u0131 haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yak\u0131n tarihimizin en utan\u00e7 verici insan haklar\u0131 ihlallerinden biri olan insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 niteli\u011findeki zorla ka\u00e7\u0131rma\/kaybetme vakalar\u0131nda OHAL\u2019in ilan edildi\u011fi 2016 y\u0131l\u0131ndan bu yana yeniden bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclmesi ve bu t\u00fcr vakalar\u0131n 2021\u2019de de ya\u015fanmas\u0131 son derece endi\u015fe vericidir.<\/p>\n<p>Devletlerin insan haklar\u0131na y\u00f6nelik sayg\u0131s\u0131n\u0131n dolay\u0131ms\u0131z g\u00f6stergesi olan hapishaneler, bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de siyasal iktidar\u0131n hukuku bir bask\u0131 ve sindirme arac\u0131 olarak kullanmas\u0131n\u0131n sonucunda t\u0131ka basa dolu durumdad\u0131r. Ya\u015fam hakk\u0131 ihlalinden i\u015fkenceye, sa\u011fl\u0131k hakk\u0131na eri\u015fime kadar a\u011f\u0131r ve ciddi ihlallerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 yerlerdir. Covid-19 salg\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan en riskli yerlerin ba\u015f\u0131nda hapishaneler gelmektedir. Salg\u0131n gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek mahpuslar\u0131n zaten k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olan haklar\u0131 daha da k\u0131s\u0131tlanarak yeni bir \u201cnormal\u201d yarat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 otoritelerinin evrensel standart ve normlar\u0131 hat\u0131rlatarak yapt\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131 ve \u00e7a\u011fr\u0131lara kar\u015f\u0131n \u20187242 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019da 2020 y\u0131l\u0131nda yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikten sadece ele\u015ftirel veya muhalif g\u00f6r\u00fc\u015flerini ifade edenler de dahil olmak \u00fczere yeterli yasal dayanak olmadan al\u0131konulan gazeteciler, akademisyenler, insan haklar\u0131 savunucular\u0131, avukatlar, se\u00e7ilmi\u015f siyasiler ve \u00f6zellikle Covid-19\u2019a kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z olan ya\u015fl\u0131 ve a\u011f\u0131r hasta mahpuslar \u2018Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu\u2019 gerek\u00e7e g\u00f6sterilmesi nedeniyle yararlanamam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131 ve etkin kullan\u0131m\u0131, demokratik bir toplumun can damarlar\u0131ndan birini olu\u015fturur. Farkl\u0131 fikir ve g\u00f6r\u00fc\u015flerin kamusal alanda \u00f6zg\u00fcrce dola\u015f\u0131ma girmesi; siyasal \u00e7o\u011fulculu\u011fun esas\u0131 olan \u00f6zg\u00fcr tart\u0131\u015fma ortam\u0131n\u0131n, ba\u011f\u0131ms\u0131z medya ve canl\u0131 bir sivil toplumun varl\u0131\u011f\u0131; toplumsal talepler etraf\u0131nda kamuoyu olu\u015fturulabilmesi; siyasal karar al\u0131c\u0131lara y\u00f6nelik ele\u015ftirilerin dillendirilmesi ve kamu g\u00fcc\u00fcn\u00fc kullanan makamlar\u0131n yurtta\u015flar taraf\u0131ndan denetlenebilmesi ancak ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korundu\u011fu ve etkin bi\u00e7imde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda m\u00fcmk\u00fcn olabilir. Oysa OHAL ilan\u0131yla birlikte siyasal iktidar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar\u0131, \u00f6zellikle de bas\u0131n \u00fczerindeki kayg\u0131 verici boyutta artan bask\u0131 ve kontrol\u00fc 2021 y\u0131l\u0131nda da s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n<p>2021, bir \u00f6nceki y\u0131l gibi toplant\u0131 ve g\u00f6steri yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131s\u0131tlama ve ihlallerin kural, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n ise istisna oldu\u011fu bir y\u0131l olmu\u015ftur. Y\u0131l i\u00e7inde her toplumsal kesimden ki\u015fi ve grup toplanma ve g\u00f6steri yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini m\u00fclki amirlerin yasaklar\u0131 ve\/veya kolluk g\u00fc\u00e7lerinin fiili m\u00fcdahaleleri sonucunda kullanamam\u0131\u015flard\u0131r. Cumartesi Annelerinin, Galatasaray Meydan\u0131nda oturmalar\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131 devam etmi\u015ftir. Van\u2019da valilik\u00e7e art arda al\u0131nan eylem ve etkinlik yasaklar\u0131n\u0131n son 5 y\u0131ld\u0131r kesintisiz olarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi ya da Bo\u011fazi\u00e7i \u00dcniversitesi \u00f6\u011frencilerinin, kad\u0131nlar\u0131n, LGBT\u0130+\u2019lar\u0131n, i\u015f\u00e7ilerin, muhalif siyasi partilerin, at\u0131k ka\u011f\u0131t toplay\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n, m\u00fcltecilerin, \u00e7evrecilerin ve hak savunucular\u0131n\u0131n maruz kald\u0131\u011f\u0131 zalimane ve utan\u00e7 verici kolluk \u015fiddeti bu durumun somut \u00f6rneklerini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin, dernek, vak\u0131f, emek ve meslek \u00f6rg\u00fctleri ile siyasi partilerin \u00e7ok say\u0131da \u00fcye ve y\u00f6neticisi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, tutuklanm\u0131\u015f, haklar\u0131nda a\u00e7\u0131lan davalar ile \u00fczerlerinde bask\u0131 olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Belediye e\u015f ba\u015fkanlar\u0131, meclis \u00fcyeleri g\u00f6revden al\u0131nm\u0131\u015f, yerlerine kayy\u0131m atanm\u0131\u015ft\u0131r. Dokunulmazl\u0131klar\u0131 kald\u0131r\u0131lan milletvekilleri tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r. Siyasi partilerin ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin binalar\u0131na sald\u0131r\u0131lar olmu\u015f, parti kapatma davalar\u0131 a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>K\u00fcrt sorunu, T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesinin \u00f6n\u00fcndeki en temel engellerden bir olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Sorunun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l, demokratik ve adil \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik esas olarak iktidar taraf\u0131ndan i\u00e7tenlikli, b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmamas\u0131, yan\u0131 s\u0131ra Ortado\u011fu\u2019daki geli\u015fmelerin de etkisi ile 7 Haziran 2015 Genel Se\u00e7imlerinin hemen ard\u0131ndan ba\u015flayan silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131 halen s\u00fcrmekte ve ba\u015fta ya\u015fam hakk\u0131 olmak \u00fczere a\u011f\u0131r ve ciddi insan haklar\u0131 ihlallerine yol a\u00e7maktad\u0131r. \u00d6zellikle son genel se\u00e7imlerde 6.5 milyon yurtta\u015f\u0131n oyunu alm\u0131\u015f olan HDP\u2019nin kapat\u0131lmas\u0131 giri\u015fimi, ba\u015fta K\u00fcrtler olmak \u00fczere T\u00fcrkiye toplumunun \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc kat\u0131l\u0131m ve temsil mekanizmalar\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131na itecek, siyasal haklar\u0131 kullanma imkan\u0131ndan yoksun b\u0131rakacakt\u0131r. Bu durum toplumsal bar\u0131\u015fa ve bir arada ya\u015fama iradesine b\u00fcy\u00fck zararlar verecek olmas\u0131 bak\u0131m\u0131ndan son derece kayg\u0131 verici bir geli\u015fmedir. Hak savunucular\u0131 olarak bizler, K\u00fcrt sorununun her zaman demokratik, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve adil \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc savunduk. Bunda \u0131srarl\u0131y\u0131z. O nedenle, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n hemen \u015fimdi durmas\u0131n\u0131 istiyoruz.<\/p>\n<p>2021 y\u0131l\u0131nda kad\u0131na y\u00f6nelik erkek \u015fiddetinde maalesef bir gerileme, olumlu denebilecek bir geli\u015fme ya\u015fanmad\u0131. Y\u0131l\u0131n ilk on bir ay\u0131nda y\u00fczlerce kad\u0131n erkekler taraf\u0131ndan \u00f6ld\u00fcr\u00fcld\u00fc. Hal b\u00f6yleyken kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ve ev i\u00e7i \u015fiddeti ayr\u0131nt\u0131l\u0131 bir \u015fekilde tan\u0131mlayan ve bir su\u00e7 olarak kabul edilmesini sa\u011flayan, b\u00f6ylelikle \u015fiddet olgusunun ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131nda geni\u015f imk\u00e2nlar sa\u011flayan en kapsaml\u0131 uluslararas\u0131 s\u00f6zle\u015fme olan \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesinden bir gecede \u00e7\u0131k\u0131ld\u0131. \u00dcstelik \u00e7ok k\u0131sa bir s\u00fcre \u00f6nce \u015fatafatl\u0131 sunumlar ile insan haklar\u0131 konusunda bir eylem plan\u0131 ilan edilmi\u015f olmas\u0131na ragmen. Bu plan\u0131n asl\u0131nda ne anlama geldi\u011fini \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nden \u00e7ekilme karar\u0131n\u0131 protesto eden kad\u0131nlar ve LGBT\u0130+\u2019lara kolluk g\u00fc\u00e7lerinin evrensel hukukta ve \u00fclke yasalar\u0131nda tan\u0131mlanan zor kullanma yetkisinin \u00e7ok \u00f6tesine ge\u00e7en kural d\u0131\u015f\u0131 ve denetimsiz \u015fiddet uygulayarak m\u00fcdahale etmeleriyle anlam\u0131\u015f olduk.<\/p>\n<p>Art\u0131k T\u00fcrkiye toplumunun bir par\u00e7as\u0131, do\u011fal unsuru haline gelen s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131\/m\u00fclteci\/g\u00f6\u00e7menler, hala her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa ve istismara, nefret s\u00f6ylemine ve ekonomik s\u00f6m\u00fcr\u00fcye yo\u011fun bir \u015fekilde maruz kal\u0131yorlar. 2021 y\u0131l\u0131nda kolluk g\u00fc\u00e7lerinin, sivil ki\u015filerin \u0131rk\u00e7\u0131 ve nefret i\u00e7erikli \u015fiddetine maruz kalan s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 ve m\u00fclteciler ya\u015famlar\u0131n\u0131 yitirdiler. \u0130nsan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6l\u00fcme s\u00fcr\u00fcklendiler. Salg\u0131n\u0131n fiziksel, ruhsal, sosyal ve ekonomik t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 en a\u011f\u0131r bir \u015fekilde ya\u015fayan s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 ve m\u00fclteciler, ne yaz\u0131k ki toplumumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6rmezden gelinen, hatta g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131lan hayatlar oldular.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye son k\u0131rk y\u0131l\u0131n en a\u011f\u0131r ekonomik krizlerinden birini ya\u015f\u0131yor. Y\u0131llard\u0131r uygulanan bor\u00e7lanmaya dayal\u0131 neoliberal ekonomi politikalar\u0131n\u0131n sebep oldu\u011fu yoksulla\u015fma, g\u00fcvencesizle\u015fme ve \u00f6rg\u00fcts\u00fczle\u015fme, OHAL uygulamalar\u0131 ile daha da derinle\u015fmi\u015f ve s\u00fcreklilik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Covid-19 salg\u0131n\u0131 ile birlikte bu tablo daha vahim bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn \u00fclkede hem biyolojik hem de sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in salg\u0131n ko\u015fullar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda olan milyonlarca ki\u015fi bulunmaktad\u0131r. Bu ki\u015filerin maruz kald\u0131\u011f\u0131 hak ihlalleri b\u00fcy\u00fck bir \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6stermektedir. Bu ihlallerin en ba\u015f\u0131nda ise i\u015f cinayetleri gelmektedir. Hayat pahal\u0131l\u0131\u011f\u0131, i\u015fsizlik ve yoksulluk en \u00e7ok kad\u0131nlar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131, m\u00fclteci ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131 vurmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Siyasi iktidar\u0131n bask\u0131c\u0131 politikalar\u0131 2021 y\u0131l\u0131nda ihlaller baz\u0131nda baz\u0131 ilklerin ya\u015fanmas\u0131n\u0131 da beraberinde getirmi\u015ftir. Avrupa Konseyi\u2019nin (AK) en temel insan haklar\u0131 s\u00f6zle\u015fmelerinden olan \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesinden \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131, Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi\u2019nin (A\u0130HM) Kavala ve Demirta\u015f kararlar\u0131n\u0131n uygulanmamas\u0131 nedeni ile 2 Aral\u0131k 2021 tarihli AK Bakanlar Komitesi karar\u0131 ile T\u00fcrkiye hakk\u0131nda ihlal prosed\u00fcr\u00fc ba\u015flat\u0131lmas\u0131, ekonomik ve sosyal haklar ile ilgili y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerden ka\u00e7mak i\u00e7in T\u00dc\u0130K\u2019in ba\u015fta enflasyon olmak \u00fczere temel g\u00f6stergelerde manip\u00fclasyon yapmas\u0131, kara para ve yolsuzlukla m\u00fccadelede gerekli y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini yerine getirmeyen T\u00fcrkiye\u2019nin BM taraf\u0131ndan gri listeye al\u0131nmas\u0131 esas\u0131nda insan haklar\u0131 ihlallerinin ne denli artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 da g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Siyasi iktidar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu insan haklar\u0131 eylem planlar\u0131 ve yarg\u0131 alan\u0131nda reform s\u00f6ylemleri ise bu tablo alt\u0131nda ger\u00e7ekle\u015febilecek vaatler olarak g\u00f6z\u00fckmemektedir. Ger\u00e7ekten insan haklar\u0131na olan sayg\u0131y\u0131 y\u00fckseltmek ve reform yap\u0131lmak isteniyorsa kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ilkesine dayal\u0131 yeni ve demokratik bir anayasan\u0131n yap\u0131lmas\u0131 ve ge\u00e7mi\u015fle y\u00fczle\u015fmeyi sa\u011flayacak ger\u00e7ek bir \u00e7at\u0131\u015fma \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecine girilmesi bir zorunluluktur. Bu ad\u0131mlar at\u0131lmadan yap\u0131lacak \u015fey reform de\u011fil, ancak uluslararas\u0131 taleplere cevaben yap\u0131lan bir vitrin d\u00fczenlemesi olur.<\/p>\n<p>Son s\u00f6z olarak; var olu\u015f nedenleri hak ihlallerinin son buldu\u011fu, adalet, bar\u0131\u015f ve demokrasinin tesis edildi\u011fi bir \u00fclke ve d\u00fcnyaya ula\u015fmak olan bizler, d\u00fcn oldu\u011fu gibi bundan sonra da t\u00fcm zorluklara kar\u015f\u0131n ihlalleri belgeleyip, raporlayarak g\u00f6r\u00fcn\u00fcr k\u0131lmaya, b\u00f6ylelikle \u00f6nlemeye, cezas\u0131zl\u0131kla m\u00fccadele etmeye ve insan haklar\u0131na sayg\u0131y\u0131 y\u00fckseltmeye devam edece\u011fiz.<\/p>\n<p><strong>G\u00f6r\u00fcyoruz, Susmuyoruz, M\u00fccadele Ediyoruz&#8230;<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130nsan Haklar\u0131yla \u0130nsand\u0131r\u2026<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ekonomik Krize Kar\u015f\u0131 Ekonomik ve Sosyal Haklar\u0131m\u0131z\u0131,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Covid-19 Pandemi Ko\u015fullar\u0131nda Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Ya\u015fam Hakk\u0131m\u0131z\u0131,<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sava\u015fa Kar\u015f\u0131 Bar\u0131\u015f Hakk\u0131m\u0131z\u0131 Savunuyoruz\u2026 <\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong><strong>\u0130zmir Barosu<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130zmir Tabip Odas\u0131<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00c7a\u011fda\u015f Hukuk\u00e7ular Derne\u011fi \u0130zmir \u015eubesi<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u00d6zg\u00fcrl\u00fck \u0130\u00e7in Huku\u00e7ular Derne\u011fi \u0130zmir \u015eubesi<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130nsan Haklar\u0131 Derne\u011fi \u0130zmir \u015eubesi<\/strong><\/p>\n<p><strong>T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 Vakf\u0131 \u0130zmir Temsilcili\u011fi<\/strong><\/p>\n<p><strong>Hak \u0130nisiyatifi<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcndemi Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n<p><strong>Halklar\u0131n K\u00f6pr\u00fcs\u00fc Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n<p><strong>\u0130mece Dostluk ve Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi<\/strong><\/p>\n<p><strong>10 Aralik 2021\u201d<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Evrensel Bildirgenin 73. Y\u0131l\u0131nda\u00a0 hak \u00f6rg\u00fctleri\u00a0 10 Ekim An\u0131t\u0131nda a\u00e7\u0131klama yapt\u0131.\u00a0 A\u00e7\u0131klamaya \u0130HD, \u00d6HD, \u00c7HD, TH\u0130V, \u0130zmir Barosu, Hak \u0130nsiyatifi, Halklar\u0131n K\u00f6pr\u00fcs\u00fc, T\u00fcrk Tabipler Birli\u011fi(TTB), \u0130mece Dostluk ve Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi, \u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcndemi Derne\u011fi kat\u0131ld\u0131. \u0130nsan haklar\u0131 savunucular\u0131\u00a0 &#8220;\u0130nsan haklar\u0131yla insand\u0131r&#8221;, &#8220;Susma sustuk\u00e7a s\u0131ra sana gelecek&#8221; sloganlar\u0131n\u0131\u00a0 att\u0131. Ortak a\u00e7\u0131klamay\u0131 \u0130zmir Barosu \u0130nsan Haklar\u0131 Merkezinden &hellip; <\/p>\n<p><a class=\"more-link btn\" href=\"https:\/\/www.imece-der.com\/?p=2763\">Continue reading<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2763"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2763"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2763\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2768,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2763\/revisions\/2768"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2763"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2763"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2763"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}