{"id":1921,"date":"2020-12-10T14:13:47","date_gmt":"2020-12-10T11:13:47","guid":{"rendered":"http:\/\/izmir.imece-der.com\/?p=1921"},"modified":"2020-12-10T14:13:47","modified_gmt":"2020-12-10T11:13:47","slug":"kuresel-salgin-ve-olaganustu-hal-kosullarinda-insan-haklarini-savunuyoruz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.imece-der.com\/?p=1921","title":{"rendered":"K\u00dcRESEL SALGIN VE OLA\u011eAN\u00dcST\u00dc HAL KO\u015eULLARINDA \u0130NSAN HAKLARINI SAVUNUYORUZ"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/izmir.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/insan-haklar\u013110.12.2020.jpg\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" src=\"http:\/\/izmir.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/insan-haklar\u013110.12.2020-1024x768.jpg\" alt=\"\" width=\"750\" height=\"563\" class=\"aligncenter size-large wp-image-1922\" srcset=\"https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/insan-haklar\u013110.12.2020-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/insan-haklar\u013110.12.2020-300x225.jpg 300w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/insan-haklar\u013110.12.2020-768x576.jpg 768w, https:\/\/www.imece-der.com\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/insan-haklar\u013110.12.2020.jpg 1200w\" sizes=\"(max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/a><\/p>\n<p>\u0130zmir&#8217;de \u0130nsan Haklar\u0131 haftas\u0131nda hak \u00f6rg\u00fctleri Konak-Eski S\u00fcmerbak \u00f6n\u00fcnde bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131.<br \/>\nBas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye \u0130nsan haklar\u0131 Vakf\u0131 Genel Sekreteri \u00c7o\u015fkun \u00dcsterci okudu.<br \/>\nA\u00e7\u0131klama \u015f\u00f6yle;<\/p>\n<p>&#8220;\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi\u2019nin kabul edili\u015finin 72. y\u0131l\u0131nday\u0131z. T\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131na alan Covid-19 pandemisinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 siyasal, sosyal, ekonomik, etik vb. boyutlar\u0131 olan k\u00fcresel kriz ko\u015fullar\u0131nda haklar\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131k\u0131yoruz. \u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi\u2019nde belirtildi\u011fi gibi bar\u0131\u015f, adalet, e\u015fitlik, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve insan onurunun korunmas\u0131n\u0131 ve bunlar\u0131 g\u00fcvence alt\u0131na alacak demokrasi m\u00fccadelesinin verilmesini savunmaya devam ediyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc insanl\u0131\u011f\u0131n varolu\u015funu tehdit eden bu k\u00fcresel krizden \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131n tek yolu s\u00f6z konusu de\u011ferlere sahip \u00e7\u0131kmakt\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi\u2019nin haz\u0131rlanmas\u0131, Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) b\u00fcnyesinde, 29 Nisan 1946 tarihinde, \u0130nsan Haklar\u0131 Komisyonu\u2019nun kurulmas\u0131yla ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131r. Komisyonca haz\u0131rlanan bir Giri\u015f ve 30 maddeden olu\u015fan \u0130nsan haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi, 10 Aral\u0131k 1948 g\u00fcn\u00fc Fransa\u2019n\u0131n ba\u015fkenti Paris\u2019te toplanan BM Genel Kurulu\u2019nda kabul ve ilan edilmi\u015ftir. T\u00fcrkiye, Evrensel Bildirge\u2019yi, 27 May\u0131s 1949 tarihli Resmi Gazete\u2019de yay\u0131nlayarak y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe koymu\u015ftur. Evrensel Bildirge 500\u2019den fazla dile \u00e7evrilmi\u015ftir. Bu \u00f6zelli\u011fi ile de en \u00e7ok dile \u00e7evrilen insan haklar\u0131 belgesi olma \u00f6zelli\u011fini ta\u015f\u0131r. Birle\u015fmi\u015f Milletler Genel Kurulu, 4 Aral\u0131k 1950 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi toplant\u0131da, 423 (V) say\u0131l\u0131 karar\u0131yla \u201c10 Aral\u0131k\u201d g\u00fcn\u00fcn\u00fc, \u201c\u0130nsan Haklar\u0131 G\u00fcn\u00fc\u201d olarak ilan etmi\u015ftir.<\/p>\n<p>BM\u2019nin \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 a\u011f\u0131r insani y\u0131k\u0131m\u0131n bir daha asla ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in, bar\u0131\u015f, insan haklar\u0131 ve demokrasi ideallerine dayal\u0131 uluslararas\u0131 bir sistem olu\u015fturma hedefiyle in\u015fa edilmi\u015ftir. Bug\u00fcn gelinen noktada maalesef bu ideallerin \u00e7ok gerisinde kal\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Evrensel Bildirge\u2019de yer alan hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklere dayal\u0131 uluslararas\u0131 bir d\u00fczen h\u00e2l\u00e2 kurulamam\u0131\u015ft\u0131r. BM de, varolu\u015f gerek\u00e7esiyle \u00e7eli\u015fir bi\u00e7imde, hak ihlallerinin ba\u015fl\u0131ca sebebi olan sava\u015flar\u0131 ve i\u00e7 sava\u015flar\u0131 \u00f6nlemede\/sonland\u0131rmada, m\u00fclteci krizlerine m\u00fcdahalede, k\u00fcresel \u00e7apta do\u011fal ve k\u00fclt\u00fcrel miras\u0131n korunmas\u0131nda, yoksullukla ve adaletsizlikle m\u00fccadelede, ba\u015fta kad\u0131nlara y\u00f6nelik olmak \u00fczere her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011f\u0131 sonland\u0131rmada yeterince etkin olamamaktad\u0131r. Gelinen a\u015famada g\u00fc\u00e7l\u00fc devletlerin bir araya gelerek olu\u015fturdu\u011fu \u00e7\u0131kar ili\u015fkileri, askeri ve ekonomik birliktelikler, insanlar\u0131n hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini kullanmalar\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcnde birer engele d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u00d6zellikle devletlerin demokrasi ve hukuk taahh\u00fcd\u00fcnden giderek uzakla\u015fmalar\u0131 insanl\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli kazan\u0131mlar\u0131ndan birisi olan insan haklar\u0131n\u0131n, hem bir referans sistemi hem de bir denetim mekanizmas\u0131 olarak zay\u0131flamas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. 2020 y\u0131l\u0131nda k\u00fcresel \u00e7apta ya\u015fanan salg\u0131n, uluslararas\u0131 sitemin t\u00fcm zaaf ve yetersizliklerini t\u00fcm \u00e7\u0131plakl\u0131\u011f\u0131 ortaya koyarken ayn\u0131 zamanda bu kayg\u0131 verici gidi\u015fat\u0131n nereye do\u011fru evrilebilece\u011fini de g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>T\u00fcm bu olumsuzluklar\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n her yerinde halklar \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, adalet, e\u015fitlik ve insan haklar\u0131 talepleriyle itirazlar\u0131n\u0131 y\u00fckseltmektedirler. Devletlerin ve h\u00fck\u00fcmetlerin bu itirazlara yan\u0131t\u0131 ise \u015fiddetin her t\u00fcr\u00fcn\u00fc sistematikle\u015ftirip yayg\u0131nla\u015ft\u0131rma ve hayat\u0131n tek ger\u00e7e\u011fi olarak toplumlara dayatma \u015feklinde olmaktad\u0131r. Bug\u00fcn t\u00fcm d\u00fcnyan\u0131n ya\u015famakta oldu\u011fu bu a\u011f\u0131r kriz kar\u015f\u0131s\u0131nda insan haklar\u0131n\u0131 savunmak ve kurucu rol\u00fcn\u00fc canland\u0131rmak en asli g\u00f6revimizdir.<\/p>\n<p>K\u00fcresel salg\u0131n\u0131n daha da derinle\u015ftirdi\u011fi bu kriz hali, maalesef T\u00fcrkiye\u2019de de t\u00fcm yo\u011funlu\u011fu ve a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ile ya\u015fanmaktad\u0131r. \u00dclke, 2016 y\u0131l\u0131ndan bu yana \u00f6nce do\u011frudan, 19 Temmuz 2018 tarihinden itibaren de resmen kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 s\u00f6ylense de yap\u0131lan pek \u00e7ok d\u00fczenleme ile kal\u0131c\u0131l\u0131k\/s\u00fcreklilik kazand\u0131r\u0131lan bir OHAL rejimi ile y\u00f6netilmektedir. Bu durum\/s\u00fcre\u00e7, siyasal iktidar\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc s\u0131n\u0131rland\u0131ran anayasac\u0131l\u0131k ilkesinin terkedilmesine, b\u00f6ylece hem hukukun hem de kurumlar\u0131n bask\u0131c\u0131 rejimin birer \u201carac\u0131\u201d haline getirilerek keyfiyetin ve bilhassa da belirsizli\u011fin kamusal alana hakim k\u0131l\u0131nmas\u0131na yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6zellikle bir y\u00f6netim tekni\u011fi olarak ba\u015fvurdu\u011fu belirsizlik yaratma g\u00fcc\u00fc, siyasal iktidara salg\u0131n ko\u015fullar\u0131n\u0131 bir f\u0131rsata \u00e7evirme imkan\u0131 vermektedir. Salg\u0131n\u0131n ola\u011fan\u00fcst\u00fc niteli\u011fi ile OHAL\u2019i birbiriyle ili\u015fkilendirerek erkini daha da merkezile\u015ftirip toplum \u00fczerindeki bask\u0131 ve kontrol\u00fcn\u00fc artt\u0131rmaktad\u0131r. Salg\u0131nla m\u00fccadeleyi bir \u00f6nleme ve koruma eylemi olarak de\u011fil de bir g\u00fcvenlik sorunu olarak ele alan siyasal iktidar, b\u00f6ylesi durumlarda hep yapt\u0131\u011f\u0131 \u00fczere \u00f6ncelikle insan haklar\u0131n\u0131 iptal etmeye y\u00f6nelmi\u015ftir. Sonu\u00e7 ise ba\u015fta bilgi edinme hakk\u0131, ya\u015fam hakk\u0131, sa\u011fl\u0131\u011fa eri\u015fim hakk\u0131, \u00e7al\u0131\u015fma hakk\u0131, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, toplanma ve \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc olmak \u00fczere t\u00fcm temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin sistematik olarak ihlal edilmesi olmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>Siyasal iktidar\u0131n ekonomiden toplum sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na kadar \u00fclkenin t\u00fcm meselelerini g\u00fcvenlik sorunu haline getiren, toplumu kutupla\u015ft\u0131ran, \u00fclke i\u00e7inde ve d\u0131\u015f\u0131nda \u015fiddeti esas alan, bilhassa da K\u00fcrt sorununun ve uluslararas\u0131 sorunlar\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde \u00e7at\u0131\u015fma ve sava\u015f\u0131 tek y\u00f6ntem haline getiren politikalar\u0131 sonucunda 2020 y\u0131l\u0131nda \u00fclkede y\u00fcksek say\u0131larda ya\u015fam hakk\u0131 ihlalleri ya\u015fanm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ok fakl\u0131 toplumsal kesimlerden insanlar ya do\u011frudan kolluk g\u00fc\u00e7lerinin \u015fiddeti ya da devletin, \u201c\u00f6nleme ve koruma\u201d y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc yerine getirmemesi sonucu yap\u0131sal \u015fiddetin ve\/veya \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc ki\u015filer taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u015fiddetin sonucu ya\u015famlar\u0131n\u0131 yitirmi\u015flerdir.<\/p>\n<p>Burada en ba\u015f\u0131ndan beri salg\u0131n\u0131 kontrol alt\u0131na almak ve halk\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in ola\u011fan\u00fcst\u00fc bir \u00e7aba harcayan ve gerekli \u00f6nlemlerin yeterince al\u0131nmamas\u0131 sonucu ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131 \u00f6zellikle anmak isteriz. Sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n Covid-19&#8217;un i\u015f kazas\u0131 ve meslek hastal\u0131\u011f\u0131 olarak kabul edilmesi talebi derhal yerine getirilmelidir.<\/p>\n<p>Anayasa\u2019n\u0131n ve T\u00fcrkiye\u2019nin de bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu evrensel hukukun mutlak olarak yasaklamas\u0131na ve insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 bir su\u00e7 olma vasf\u0131na ra\u011fmen i\u015fkence olgusu 2020 y\u0131l\u0131nda da T\u00fcrkiye\u2019nin en ba\u015fat insan haklar\u0131 sorunu olmu\u015ftur. Resmi g\u00f6zalt\u0131 merkezlerinin yan\u0131 s\u0131ra kolluk g\u00fc\u00e7lerinin bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l toplanma ve g\u00f6sterilere m\u00fcdahalesi s\u0131ras\u0131nda, sokak ve a\u00e7\u0131k alanlarda ya da ev ve i\u015f yeri gibi mek\u00e2nlarda, yani resmi olmayan g\u00f6zalt\u0131 yerlerinde ve g\u00f6zalt\u0131 d\u0131\u015f\u0131ndaki ortamlarda ya\u015fanan i\u015fkence ve di\u011fer k\u00f6t\u00fc muamele uygulamalar\u0131, yeni bir boyut ve yo\u011funluk kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Denilebilir ki siyasal iktidar\u0131n bask\u0131 ve kontrole dayal\u0131 y\u00f6netme tarz\u0131 sonucu g\u00fcn\u00fcm\u00fczde t\u00fcm \u00fclke adeta i\u015fkence mek\u00e2n\u0131 haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n<p>Yak\u0131n tarihimizin en utan\u00e7 verici insan haklar\u0131 ihlallerinden biri olan insanl\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 su\u00e7 niteli\u011findeki zorla ka\u00e7\u0131rma\/kaybetme vakalar\u0131nda OHAL\u2019in ilan edildi\u011fi 2016 y\u0131l\u0131ndan bu yana yeniden bir art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fclmesi ve bu t\u00fcr vakalar\u0131n 2020\u2019de de ya\u015fanmas\u0131 son derece endi\u015fe vericidir.<\/p>\n<p>evletlerin insan haklar\u0131na y\u00f6nelik sayg\u0131s\u0131n\u0131n dolay\u0131ms\u0131z g\u00f6stergesi olan hapishaneler, bug\u00fcn T\u00fcrkiye\u2019de siyasal iktidar\u0131n hukuku bir bask\u0131 ve sindirme arac\u0131 olarak kullanmas\u0131n\u0131n sonucunda t\u0131ka basa dolu durumdad\u0131rlar. Ya\u015fam hakk\u0131 ihlalinden i\u015fkenceye, sa\u011fl\u0131k hakk\u0131na eri\u015fime kadar a\u011f\u0131r ve ciddi ihlallerinin ya\u015fand\u0131\u011f\u0131 yerlerdir. Covid-19 salg\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan en riskli yerlerin ba\u015f\u0131nda hapishaneler gelmektedir. Salg\u0131n gerek\u00e7e g\u00f6sterilerek mahpuslar\u0131n zaten k\u0131s\u0131tlanm\u0131\u015f olan haklar\u0131 daha da k\u0131s\u0131tlanarak yeni bir \u201cnormal\u201d yarat\u0131lmak istenmektedir. Uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 otoritelerinin evrensel standart ve normlar\u0131 hat\u0131rlatarak yapt\u0131\u011f\u0131 uyar\u0131 ve \u00e7a\u011fr\u0131lara kar\u015f\u0131n \u20187242 say\u0131l\u0131 Ceza ve G\u00fcvenlik Tedbirlerinin \u0130nfaz\u0131 Hakk\u0131nda Kanun\u2019da yap\u0131lan son de\u011fi\u015fiklikten sadece ele\u015ftirel veya muhalif g\u00f6r\u00fc\u015flerini ifade edenler de dahil olmak \u00fczere yeterli yasal dayanak olmadan al\u0131konulan gazeteciler, akademisyenler, insan haklar\u0131 savunucular\u0131, avukatlar, se\u00e7ilmi\u015f siyasiler ve \u00f6zellikle Covid-19\u2019a kar\u015f\u0131 savunmas\u0131z olan ya\u015fl\u0131 ve a\u011f\u0131r hasta mahpuslar Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu gerek\u00e7e g\u00f6sterilmesi nedeniyle yararlanamam\u0131\u015ft\u0131r. Salg\u0131n\u0131n ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 boyut g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda yeni kay\u0131plar ve hak ihlalleri ya\u015fanmadan derhal s\u00f6z konusu otoritelerin uyar\u0131 ve \u00e7a\u011fr\u0131lar\u0131na uygun yeni d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>OHAL ilan\u0131yla birlikte siyasal iktidar\u0131n d\u00fc\u015f\u00fcnce ve ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcne y\u00f6nelik k\u0131s\u0131tlamalar\u0131, \u00f6zellikle de bas\u0131n \u00fczerindeki kayg\u0131 verici boyutta artan bask\u0131 ve kontrol\u00fc 2020 y\u0131l\u0131nda da s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye \u2019de ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn kullan\u0131m\u0131 siyasi, sanatsal, ticari, akademik, dini ve ahlaki hemen her ifade bi\u00e7imi bak\u0131m\u0131ndan sorunlu olmakla birlikte k\u0131s\u0131tlama ve ihlaller asli olarak siyasal nitelikli ele\u015ftirilere y\u00f6neliktir. Siyasal iktidar\u0131n icraatlar\u0131na y\u00f6nelik her t\u00fcrl\u00fc ele\u015ftiri ya da denetleme talebi bast\u0131r\u0131lmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmakta, soru\u015fturma ve dava konusu olmaktad\u0131r. \u00d6zellikle 2020 y\u0131l\u0131nda Covid-19 salg\u0131n\u0131na kar\u015f\u0131 m\u00fccadele s\u0131ras\u0131nda al\u0131nan \u00f6nlemleri eksik ve yetersiz bulan, vaka ve \u00f6l\u00fcm say\u0131lar\u0131na dair payla\u015f\u0131lan bilgilerin ger\u00e7e\u011fi yans\u0131tmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen, bu nedenle daha fazla bilgi ve \u015feffafl\u0131k talep eden, ele\u015ftiri ve itirazda bulunan pek \u00e7ok ki\u015fi ve kurulu\u015f hakk\u0131nda soru\u015fturma ve davalar a\u00e7\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n<p>2020 de bir \u00f6nceki y\u0131l gibi toplant\u0131 ve g\u00f6steri yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc a\u00e7\u0131s\u0131ndan k\u0131s\u0131tlama ve ihlallerin kural, \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n ise istisna oldu\u011fu bir y\u0131l olmu\u015ftur. Y\u0131l i\u00e7inde siyasi parti \u00fcyeleri, i\u015f\u00e7iler, k\u00f6yl\u00fcler, \u00f6\u011frenciler, avukatlar, kad\u0131nlar, LGBT\u0130Q+ bireyler ve hak savunucular\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere hemen her toplumsal kesimden ki\u015fi ve gruplar toplanma ve g\u00f6steri yapma \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini m\u00fclki amirlerin yasaklar\u0131 ve\/veya kolluk g\u00fc\u00e7lerinin fiili m\u00fcdahaleleri sonucunda kullanamam\u0131\u015flard\u0131r. Van\u2019da valilik\u00e7e art arda al\u0131nan eylem ve etkinlik yasaklar\u0131n\u0131n s\u00fcresinin kesintisiz olarak 1474 g\u00fcne (4 y\u0131la) varmas\u0131 ya da HDP\u2019lilerin, baro ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n, kad\u0131nlar\u0131n ve maden i\u015f\u00e7ilerinin maruz kald\u0131\u011f\u0131 zalimane ve utan\u00e7 verici kolluk \u015fiddeti bu durumun somut \u00f6rneklerini olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye\u2019de yurtta\u015flar, toplu olarak bir araya gelip eyleyemedikleri ve d\u00fc\u015f\u00fcncelerini a\u00e7\u0131klayamad\u0131klar\u0131 i\u00e7in \u00f6rg\u00fctlenme \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerini de kullanamamakta, m\u00fc\u015fterek geleceklerini \u015fekillendirmek \u00fczere sivil ve kamusal alana \u00f6rg\u00fctl\u00fc olarak kat\u0131lamamaktad\u0131rlar. 2020 y\u0131l\u0131nda insan haklar\u0131 \u00f6rg\u00fctlerinin, dernek, vak\u0131f, emek ve meslek \u00f6rg\u00fctleri ile siyasi partilerin \u00e7ok say\u0131da \u00fcye ve y\u00f6neticisi g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nm\u0131\u015f, tutuklanm\u0131\u015f, haklar\u0131nda a\u00e7\u0131lan davalar ile \u00fczerlerinde bask\u0131 olu\u015fturulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Belediye e\u015fba\u015fkanlar\u0131, belediye meclis \u00fcyeleri g\u00f6revden al\u0131nm\u0131\u015f, yerlerine kayy\u0131m atanm\u0131\u015ft\u0131r. Dokunulmazl\u0131klar\u0131 kald\u0131r\u0131lan milletvekilleri tutuklanm\u0131\u015ft\u0131r. Siyasi partilerin ve sivil toplum \u00f6rg\u00fctlerinin binalar\u0131na sald\u0131r\u0131lar olmu\u015ftur.<\/p>\n<p>K\u00fcrt sorunu, T\u00fcrkiye\u2019nin demokratikle\u015fmesinin \u00f6n\u00fcndeki en temel engellerden bir olarak varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumaktad\u0131r. Sorunun bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l, demokratik ve adil \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne y\u00f6nelik esas olarak iktidar taraf\u0131ndan i\u00e7tenlikli, b\u00fct\u00fcnl\u00fckl\u00fc ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmamas\u0131, yan\u0131 s\u0131ra Ortado\u011fu\u2019daki geli\u015fmelerin de etkisi ile 7 Haziran 2015 Genel Se\u00e7imlerinin hemen ard\u0131ndan ba\u015flayan silahl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131 halen s\u00fcrmekte ve ba\u015fta ya\u015fam hakk\u0131 olmak \u00fczere a\u011f\u0131r ve ciddi insan haklar\u0131 ihlallerine yol a\u00e7maktad\u0131r.<\/p>\n<p>Hak savunucular\u0131 olarak bizler, K\u00fcrt sorununun her zaman demokratik, bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve adil \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc savunduk. Bunda \u0131srarl\u0131y\u0131z. O nedenle, \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n hemen \u015fimdi durmas\u0131n\u0131 istiyoruz. \u00c7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k ortam\u0131n\u0131n tesisi ile birlikte \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k halinin ya\u015fanan olumsuzluklardan da hareketle tahkim edilmi\u015f bir hale getirilerek g\u00fc\u00e7lendirilmesi, izlenmesi ve toplumsal bar\u0131\u015f\u0131n sa\u011flanabilmesi i\u00e7in t\u00fcm taraflar\u0131n i\u00e7tenlikli, etkin programlar geli\u015ftirmesi gerekmektedir.<\/p>\n<p>2020 y\u0131l\u0131nda kad\u0131na y\u00f6nelik erkek \u015fiddetinde maalesef bir gerileme, olumlu denebilecek bir geli\u015fme ya\u015fanmad\u0131. Buna kar\u015f\u0131n siyasal iktidar, \u201cT\u00fcrk aile yap\u0131s\u0131n\u0131 bozdu\u011fu\u201d, \u201ce\u015fcinselli\u011fe yasal zemin haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131\u201d vb. gerek\u00e7eler ile kad\u0131na y\u00f6nelik \u015fiddet ve aile i\u00e7i \u015fiddeti \u00f6nleme ve bununla m\u00fccadelede temel standartlar\u0131 ve devletlerin bu konudaki y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fcklerini belirleyen \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019ni hedef haline getirdi. \u00d6te yandan Covid-19 salg\u0131n\u0131n \u00e7ok say\u0131da insan\u0131 i\u015fsiz b\u0131rakan ya da eve kapatan \u015fartlar\u0131, kad\u0131nlar i\u00e7in \u00e7ok daha a\u011f\u0131r bir tabloyu beraberinde getirdi. D\u00fcnyan\u0131n neredeyse b\u00fct\u00fcn \u00fclkelerinde karantina ko\u015fullar\u0131 kad\u0131nlar\u0131n cinsel, ekonomik, fiziksel \u015fiddetle \u00e7ok daha fazla kar\u015f\u0131la\u015fmas\u0131 anlam\u0131na geldi, T\u00fcrkiye\u2019de de \u015fiddete ili\u015fkin g\u00f6zlem raporlar\u0131 benzer bir duruma i\u015faret ediyor. T\u00fcm bunlar \u0130stanbul S\u00f6zle\u015fmesi\u2019nin kad\u0131nlar i\u00e7in nedenli ya\u015famsal oldu\u011funu bir kez daha a\u00e7\u0131k\u00e7a g\u00f6stermektedir.<\/p>\n<p>Art\u0131k T\u00fcrkiye toplumunun bir par\u00e7as\u0131, asli unsuru haline gelen s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131\/m\u00fclteci\/g\u00f6\u00e7menler, hala her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131\u011fa ve istismara, nefret s\u00f6ylemine ve ekonomik s\u00f6m\u00fcr\u00fcye yo\u011fun bir \u015fekilde maruz kal\u0131yorlar. 2020 y\u0131l\u0131nda kolluk g\u00fc\u00e7lerinin, sivil ki\u015filerin \u0131rk\u00e7\u0131 ve nefret i\u00e7erikli \u015fiddetine maruz kalan s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131 ve m\u00fclteciler ya\u015famlar\u0131n\u0131 yitirdiler. \u0130nsan ka\u00e7ak\u00e7\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan \u00f6l\u00fcme s\u00fcr\u00fcklendiler. Salg\u0131n\u0131n fiziksel, ruhsal, sosyal ve ekonomik t\u00fcm sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 en a\u011f\u0131r bir \u015fekilde ya\u015fayan s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\/m\u00fclteciler\/g\u00f6\u00e7menler, ne yaz\u0131k ki toplumumuz a\u00e7\u0131s\u0131ndan g\u00f6r\u00fcnmez k\u0131l\u0131nan, hatta g\u00f6zden \u00e7\u0131kar\u0131lan hayatlar oldular.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye son k\u0131rk y\u0131l\u0131n en a\u011f\u0131r ekonomik krizlerinden birini ya\u015f\u0131yor. Y\u0131llard\u0131r uygulanan bor\u00e7lanmaya dayal\u0131 neoliberal ekonomi politikalar\u0131n\u0131n sebep oldu\u011fu yoksulla\u015fma, g\u00fcvencesizle\u015fme ve \u00f6rg\u00fcts\u00fczle\u015fme, OHAL uygulamalar\u0131 ile daha da derinle\u015fmi\u015f ve s\u00fcreklilik kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Covid-19 salg\u0131n\u0131 ile birlikte bu tablo daha vahim bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm kazanm\u0131\u015ft\u0131r. Bug\u00fcn \u00fclkede hem biyolojik hem de sosyal ya\u015fam\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilmesi i\u00e7in salg\u0131n ko\u015fullar\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda olan milyonlarca ki\u015fi bulunmaktad\u0131r. Evlerde kalma \u015fans\u0131na sahip olmayan, \u015fantiyelerde, fabrikalarda, marketlerde yeterli \u00f6nlemlerin al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131 ko\u015fullarda \u00e7al\u0131\u015fmak zorunda kalan\/b\u0131rak\u0131lan bu ki\u015filerin maruz kald\u0131\u011f\u0131 hak ihlalleri b\u00fcy\u00fck bir \u00e7e\u015fitlilik g\u00f6stermektedir. Bu ihlallerin en ba\u015f\u0131nda ise i\u015f cinayetleri gelmektedir. Y\u0131l i\u00e7inde ya\u015fanan i\u015f cinayetlerinin toplam say\u0131s\u0131 i\u00e7inde, t\u00fcm tespit zorluklar\u0131na kar\u015f\u0131n, Covid-19 nedeniyle ya\u015fam\u0131n\u0131 yitiren i\u015f\u00e7ilerin say\u0131s\u0131 az\u0131msanmayacak bir orandad\u0131r. \u0130\u015fsizlik ve yoksulluk en \u00e7ok kad\u0131nlar\u0131, \u00e7ocuklar\u0131 ve m\u00fclteci ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131 etkilemektedir.<\/p>\n<p>Son s\u00f6z olarak; kurumlar\u0131m\u0131z\u0131n var olu\u015f nedeni olan, adalet, bar\u0131\u015f ve demokrasinin tesis edildi\u011fi, insan haklar\u0131 ihlallerinin son buldu\u011fu bir \u00fclke ve d\u00fcnyaya ula\u015fmak ideali i\u00e7in d\u00fcn oldu\u011fu gibi bundan sonra da t\u00fcm zorluklara ve engellere kar\u015f\u0131n ihlalleri \u00f6nlemeye, cezas\u0131zl\u0131kla m\u00fccadele etmeye ve insan haklar\u0131na sayg\u0131y\u0131 y\u00fckseltmeye devam edece\u011fimizi bir kez daha belirtmek isteriz.<br \/>\n\u0130nsan Haklar\u0131yla \u0130nsand\u0131r\u2026 Herkes Farkl\u0131, Herkes E\u015fit \u2026<br \/>\nK\u00fcresel Salg\u0131n ve Ola\u011fan\u00fcst\u00fc Hal Ko\u015fullar\u0131nda \u0130nsan Haklar\u0131 Nefes Ald\u0131r\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7A\u011eDA\u015e HUKUK\u00c7ULAR DERNE\u011e\u0130 \u0130ZM\u0130R \u015eUBES\u0130<br \/>\nEGE TUHADFED<br \/>\nHAK \u0130N\u0130S\u0130YAT\u0130F\u0130<br \/>\nHALKLAR ARASI DAYANI\u015eMA K\u00d6PR\u00dcS\u00dc DERNE\u011e\u0130<br \/>\n\u0130NSAN HAKLARI DERNE\u011e\u0130 \u0130ZM\u0130R \u015eUBES\u0130<br \/>\n\u0130NSAN HAKLARI G\u00dcNDEM\u0130 DERNE\u011e\u0130<br \/>\n\u00d6ZG\u00dcRL\u00dcK \u0130\u00c7\u0130N HUKUK\u00c7ULAR DERNE\u011e\u0130 \u0130ZM\u0130R \u015eUBES\u0130<br \/>\nT\u00dcRK\u0130YE \u0130NSAN HAKLARI VAKFI \u0130ZM\u0130R TEMS\u0130LC\u0130L\u0130\u011e\u0130<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130zmir&#8217;de \u0130nsan Haklar\u0131 haftas\u0131nda hak \u00f6rg\u00fctleri Konak-Eski S\u00fcmerbak \u00f6n\u00fcnde bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131 yapt\u0131. Bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131 T\u00fcrkiye \u0130nsan haklar\u0131 Vakf\u0131 Genel Sekreteri \u00c7o\u015fkun \u00dcsterci okudu. A\u00e7\u0131klama \u015f\u00f6yle; &#8220;\u0130nsan Haklar\u0131 Evrensel Bildirgesi\u2019nin kabul edili\u015finin 72. y\u0131l\u0131nday\u0131z. T\u00fcm d\u00fcnyay\u0131 etkisi alt\u0131na alan Covid-19 pandemisinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 siyasal, sosyal, ekonomik, etik vb. boyutlar\u0131 olan k\u00fcresel kriz ko\u015fullar\u0131nda haklar\u0131m\u0131za sahip \u00e7\u0131k\u0131yoruz. &hellip; <\/p>\n<p><a class=\"more-link btn\" href=\"https:\/\/www.imece-der.com\/?p=1921\">Continue reading<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1921"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1921"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1921\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1924,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1921\/revisions\/1924"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.imece-der.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}